مرزبانی در اروپا
 

مرزباني در اروپا

 

غلامرضا  مصلي

                     

                    چكيده  

مرزهايي که روزي بوسيله سيم هاي خاردار و ماشين هاي نظامي کنترل و حفاظت مي شدند با گسترش اتحاديه اروپا برداشته شدند. امروزه از ميان برداشتن مرزهاي مشترك ميان كشورهاي اروپايي به نظر ميرسد  روياي سفر بي دغدغه در مسيري 4 هزار كيلومتري را تحقق بخشيده باشد.

معاهده شينگن قراردادي است که در سال 1985 و با هدف اجماع سياست هاي ورود افراد به خاک اروپا و کنترل مرزها بين شماري از کشورهاي اروپايي امضا شده است. اين معاهده در حال حاضر تمام اعضاي اتحاديه اروپا (به غير از جمهوري ايرلند و پادشاهي بريتانيا) و نيز سه کشور غير عضو اتحاديه اروپا شامل ايسلند، نروژ و سوئيس را در بر مي گيرد و در مجموع مشتمل بر 28 کشور است.

بر اساس قرارداد شينگن ، پست هاي مرزي و ايست هاي بازرسي بين کشورهاي مشمول آن برچيده شده اند و اکنون بيش از چهار صد ميليون اروپايي از 28 کشور عضو معاهده شينگن براي سفر به تمامي نقاط اين قاره سبز محدوديتي ندارند.

براي تمام توريست ها و خارجي هايي که قصد ورود به اين کشورها را دارند، يک رواديد شينگن صادر مي شود. معاهده شينگن با لحاظ کردن سامانه اي با عنوان «  سيستم اطلاعات شينگن SIS» تبادل اطلاعات در رابطه با كنترل هاي مرزي و تردد افراد را بين کشورهاي عضو مقدور ساخته است.به عبارت ديگر نوع كنترل تغيير نموده است.

 

واژگان کلیدی: مرز-پيمان شينگن- رواديد شينگن- سيستم اطلاعاتي شينگن(SIS)- ترددهاي مرزي- كنترل مرز.

مقدمه :

اگر از تهران به مقصد بندرعباس خارج شويم در اين سفر با گذر از تهران ( استان تهران ) به شهرستان قم ( استان قم ) كاشان ، نطنز ، اردستان و نائين (استان اصفهان ) ، يزد ( استان يزد ) سيرجان (استان كرمان ) به بندر عباس (استان هرمزگان ) خواهيم رسيد در حاليكه شش استان اشاره شده به لحاظ تقسيمات كشوري مرزهايشان تعريف شده و حوزه قضائي و انتظامي و استاني آنها بصورت دقيق مشخص ميباشد. شخص مسافر بدون هرگونه تشريفات اداري و يا معطلي  از مرز استان ها عبور و درصورت نياز به هرگونه اقدامات قضائي، انتظامي ، بهداشتي ،اجتماعي ،آموزشي ، اقتصادي و..........بايستي به مسئولين دولتي مستقر در مركز آن استان مراجعه و بر اساس دستورالعملها و آئين نامه هاي مربوط به آن اقدام نمايد.  بعضاً  به لحاظ شرايط خاص و مسائل  امنيتي ايستگاه­هاي ايست و بازرسي براي كنترل ترددها در گلوگاه­ها و يا براي كنترل ترافيك  ايستگاه­هاي پليس راه در ابتداي حوزه استحفاظي استانها مستقر مي شوند تا نظارت و كنترل هاي لازم در صورت نياز صورت پذيرد. ولي در شرايط عادي شما بدون اينكه شرايط  و كنترل خاصي را متوجه شويد به سفر ادامه و بدون اتلاف وقت و هيچگونه تشريفات اداري از چندين استان عبور مي­كنيم. حال تصور نمائيد اين سفر در يك قاره، متشكل از چندين كشور متفاوت انجام پذيرد. براي انجام اين سفر بايستي ضمن برنامه ريزي پس از صرف زمان و هزينه هاي زياد ويزاهاي كشورهاي مختلف اخذ، به هنگام ورود و خروج به هر كشور كنترل هاي متعدد كه مستلزم صرف زمان زيادي مي باشد را تحمل و پشت سر نهاد. اما کشورهاي اروپايي بمنظور كاهش مشكلات رفت و آمد با عقد قراردادي، تمهيدات و تسهيلاتي را براي تردد بين خود فراهم نمودند كه سفر در قاره اروپا را همچون سفر استاني در داخل يك كشور تبديل نمايند. بديهي است تحقق اين امر مستلزم  فراهم ساختن زير ساخت هائي است و يكي از مهمترين آنها تعيين و تعريف دقيق مرز و رفع هر گونه اختلافات ارضي و تقويت اطلاعات و اعمال نظارت و كنترل هاي نرم افزاري و كاستن از كنترل هاي سخت افزاري است .

 

پيمان شينگن      (Schengen    Agreement)     

در ۱۴ ژوئن سال ۱۹۸۵ ميلادي ، در عرشه کشتي"پرنسس ماري آستريد" روي رودخانه "ماسل" نزديک شهري به نام "شينگن" (Schengen شهري کوچک در لوکزامبورگ، در امتداد مرز بين فرانسه، آلمان و لوكزامبورگ (مرز  مشترك سه جانبه)) نمايندگان ۵ کشور آلمان، فرانسه، هلند، بلژيک و لوکزامبورگ قراردادي را به امضاء رساندند كه هدف از اين قرارداد حذف ويزا و برچيده شدن مرزها و ايستگاه­هاي بازرسي مرزي  و افزايش همكاري هاي قضائي و پليسي به منظور کاهش  مشکلات رفت و آمد ساکنين کشورهاي اروپايي بود.

پس از امضاء قرارداد شينگن (Schengen Agreement) ساير كشورهاي اروپائي بعد از برقراري سيستم اطلاعاتي ملي شينگن  بشرح ذيل به اين پيمان ملحق شدند:

·        اكتبر  1990  اتحاد دو آلمان و  امضاي  مجدد  اين  کشور به  عنوان کشوري  واحد

·        نوامبر 1990 : كشور ايتاليا

·        ژوئن 1992 : كشورپرتغال و كشور اسپانيا

·        نوامبر 1992:كشور يونان                   

·        آوريل 1995: كشور اتريش            

·        دسامبر 1996 : كشور دانمارک، كشور فنلاند، كشور ايسلند، كشور نروژ و كشور سوئد

·        مه 2004: كشورهاي قبرس، جمهوري­چک، استوني، مجارستان، لاتويا، ليتواني، مالت، لهستان، اسلواکي و  اسلوني   

·        اکتبر    2004    :   سوئيس                         

·        ژانويه  2007   :  بلغارستان ، روماني

نه کشور اروپاي شرقي و مرکزي شامل جمهوري چک، استوني، مجارستان، لاتويا، ليتواني، مالت، لهستان، اسلواکي و اسلوني که معاهده شينگن را در يکم ماه مه 2004 امضا کرده و موظف شده بودند قوانين آن را در مهلت مقرر شده بين 31 دسامبر 2007 تا مارس 2008 به اجرا بگذارند. هر عضو جديد پيش از اجراي کامل قوانين شينگن مي بايست از آمادگي مطلوب در چهار حوزه؛ مرزهاي هوايي، ويزا، همکاري پليس و حفاظت از اطلاعات شخصي برخوردار شود. ملاک و معيار اين آمادگي، بازديد کارشناسان اتحاديه اروپا از موسسات و حوزه هاي ياد شده است.

  بالاخره استوني، مجارستان، لتوني، ليتواني، مالت، لهستان، اسلواكي، اسلووني و جمهوري چك با اجرا و رعايت قوانين در مهلت مقرر شده به پيمان شينگن پيوستند. صدراعظم اتريش در مراسمي ويژه با حضور نخست وزير اسلواكي، مانع چوبي واقع در ايستگاه مرزي ميان دو كشور را از ميان برداشتند. مراسم مشابهي نيز در مجارستان، اسلووني، جمهوري چك، لهستان و كشورهاي بالتيك برگزار شد.

  بدين ترتيب كشورهاي اروپايي در اجماعي بي سابقه قوانين حاكم بر كنترل مرزهاي خود را از ميان برداشتند تا از اين پس ساكنان قاره سبز بتوانند از استوني در شرق تا پرتغال در غرب را بدون نياز به نشان دادن رواديد سفر كنند. مرزهاي ميان 28 كشورعضو موافقت نامه شينگن  از ميان برداشته شد تا چهارصد ميليون اروپايي، قاره اروپا را بي اندك محدوديتي سير كنند. امروز پس از 23 سال روستاي شينگن در لوکزامبورگ به سمبل منطقه­اي با 400 ميليون جمعيت 28 کشور اروپايي تبديل شده است. معاهده شينگن باعث شد مرزهايي که روزي بوسيله سيم هاي خاردار و ماشين هاي نظامي کنترل و حفاظت مي شدند برداشته شوند .

همکاري مبتني بر پيمان شينگن، بدان معناست که کشورهاي عضو اين پيمان، کنترل گذرنامه اشخاص را در هنگام گذشتن از مرزهاي مابين خود از بين برده اند. شهروندان کشورهاي عضو پيمان شينگن نياز ندارند که در هنگام سفر به ديگر کشورهاي عضو پيمان شينگن گذرنامه به همراه خود داشته باشد، بلکه داشتن کارت شناسائي ملي کافي است.

 بر اساس قرارداد شينگن، پست هاي مرزي و ايست هاي بازرسي بين کشورهاي مشمول آن برچيده شده اند و براي تمام توريست ها و خارجي هايي که قصد ورود به اين کشورها را دارند، يک رواديد شينگن صادر مي شود.

تا پيش از معاهده شينگن، شهروندان کشورهاي اروپاي غربي مي توانستند با ارائه کارت هاي شناسايي ملي و يا گذرنامه هاي خود در پست هاي مرزي، به کشورهاي همسايه سفر کنند اما اتباع بسياري از کشورها براي ورود به هر يک از کشورهاي اروپايي نيازمند رواديد جداگانه بودند و اگر در سفر خود مثلا ديدار از پنج کشور اروپايي را گنجانده بودند به پنج رواديد مجزا نياز داشتند. استقرار شبکه اي گسترده از پست هاي مرزي در سراسر قاره اروپا به اختلال در تردد، و تحميل ضرر و زيان به هر دو صنف گردشگري و بازرگاني مي انجاميد.

پس از معاهده شينگن و با تصويب قوانين جديد ، اتباع غير اروپايي  ( خارج از حوزه اتحاديه اروپا و کشورهاي مشترک المنافع مشتق شده از شوروي سابق) براي ورود به منطقه شينگن کافي است به سفارتخانه ها و کنسول گري هاي اعضاي شينگن مراجعه و رواديد شينگن را دريافت کنند. اين ويزا به افراد اجازه تردد در تمام نواحي تحت پوشش شينگن را بدون نياز به ارائه رواديد جداگانه  و بازرسي­هاي  مرزي ميدهد .

اگرچه کنترل هاي مرزي در اغلب مرزهاي داخلي کشورهاي شينگن برچيده شده، اما معاهده شينگن کنترل هاي گمرکي را لغو نکرده  و حتي کنترل پاسپورت نيز به صورت رندم (اتفاقي) در بعضي موارد انجام مي شود، به عبارت ديگر نوع كنترل تغيير نموده است. ماده 2-2معاهده شينگن تصريح کرده است که هر يک از اعضا در جهت حفظ امنيت ملي مي توانند پست هاي مرزي خود را به صورت کوتاه مدت برقرار کنند. فرانسه اين ماده قانوني را در جولاي 2005 و به دنبال بمب گذاري هاي لندن به مدت کوتاهي به اجرا درآورد. معاهده شينگن با لحاظ کردن سامانه با عنوان « سيستم  اطلاعات شينگن » تبادل اطلاعات در رابطه با افراد را بين کشورهاي عضو مقدور ساخته است.

يک عنصر مهم موافقت نامه شينگن "سيستم اطلاعاتي شينگن" است که حاوي يک پايگاه داده هاي عظيم در شهر فرانسوي استراسبورگ است. اين مرکز به پليس کليه کشورهاي عضو شينگن امکان مي دهد دريابد آيا يک فرد مظنون در ارتکاب جرم در سراسر اتحاديه اروپا دست داشته است يا خير.

    كشورهايي كه پس از اكتساب استانداردهاي لازم مجوز الحاق به معاهده شينگن را دريافت مي كنند، علاوه بر از ميان برداشتن مرزهاي مشترك اين كشورها بايد قوانين و مقررات مشترك و واحدي را به اجرا درآورند. 
    - قوانين واحد در قبال پناهندگان
    - تعقيب جدي و بي محدوديت جنايتكاران؛ پليس كشورهاي عضو شينگن حق عبور از تمامي مرزها به منظور تعقيب مجرمان را دارا است.
    - ارائه فهرست مشترك از كشورهايي كه شهروندان آنها براي ورود به كشورهاي عضو شينگن به ويزا نياز دارند. 
    - تاسيس مركز خدمات اطلاعاتي شينگن كه مجوز دسترسي به تمامي اطلاعات افراد تحت تعقيب و

       اشياي ارزشمند سرقتي را به ماموران امنيتي كشورهاي عضو مي دهد.
    - تلاش مشترك براي مبارزه با قاچاق مواد مخدر
  براساس مفاد اين معاهده، كشورهاي عضو شينگن مي توانند در صورت رويارويي با بحران امنيتي براي كوتاه مقررات حاكم بر كنترل ترددها از ميان برداشته شده را مجددا
ً احداث كنند .

 

 

رواديد شينگن     (schengen   visa  )                                                                                 

                            
اين رواديد مخصوص کساني است که قصد دارند به کشورهاي محدوده شينگن وارد شوند و ساکن يا اتباع کشور هايي غير از کشورهاي محدوده شينگن هستند
.البته ساکنين و اتباع کشورهاي قاره آمريکا (غير از چند کشور معدود مثل کلمبيا ، پرو ، بوليوي و...) و همچنين ساکنين و اتباع قاره استراليا و کشورهاي ژاپن ، کره جنوبي و مالزي نيازي به اخذ رواديد شينگن ندارند و مي توانند به مدت حداكثر 90 روز به اين كشورها وارد يا خارج شوند . داشتن رواديد شينگن لزوما به معني تضمين ورود به محدوده شينگن نيست. يعني اينکه اگر شما رواديد شينگن خود را از يونان گرفته باشيد ولي از فرانسه وارد شينگن شويد، مقامات مرزي شينگن در فرانسه مي توانند به دلايلي کاملاً قانوني به شما اجازه ورود نداده و شما را به کشوري در خارج از شينگن اخراج کنند. مسافر ورودي به شينگن بايد هميشه خود را آماده سوالات احتمالي از جمله هدف از سفر، آدرس محل اقامت و مدارکي دال بر توانايي پرداخت هزينه هاي اقامت نمايد.

براي اخذ رواديد شينگن راه­هاي مختلفي وجود دارد. ساده ترين راه اقدام از طريق تور مسافرتي  و  اخذ رواديد نوع C مي باشد که البته بايد براي اخذ آن پرينت حساب بانکي ، پرينت آخرين فيش حقوقي ، چک بانکي در وجه آژانس و يا سند ملکي به نام خودتان را از قبل آماده کنيد تا ضمانت برگشتتان از سفر باشد. راه­هاي ديگر، دريافت دعوت نامه رسمي جهت بازديد از فاميل، دريافت دعوت  نامه  از يک شرکت معتبر مبني  بر حضور در يک نمايشگاه  بين المللي و ... مي باشند.

 

انواع رواديد شينگن:

رواديد شينگن در چهار نوع صادر مي شود :

رواديد نوع A  رواديد ترانزيت است يعني مسافر حق خروج از فرودگاه را ندارد و مي تواند فقط در يكي از فرودگاه هاي شينگن پرواز خود را تعويض و راهي كشوري در خارج از شينگن گردد .

رواديد نوع B   رواديد عبور است يعني مسافر حق خروج از فرودگاه را دارد و مي تواند از شينگن به عنوان منطقه عبوري استفاده نمايد تا از طريق زميني خود را به كشور ديگري غير شينگن برساند .

رواديد نوع C   رواديد توريستي است كه گردشگران براي بازديد از كشورهاي عضو شينگن استفاده مي نمايند .

رواديد نوع D   رواديد بلند مدت است كه معمولاً تجار و بازرگانان از آن استفاده مي كنند تا بتوانند در طي سال بارها به شينگن وارد و از آن خارج شوند .  

 

سيستم اطلاعاتي شينگن ( سيس )  Schegen Information System (SIS)

     سيستم اطلاعاتي شينگن پديده تازه اي در قرار داد شينگن است .پايگاهي از داده هاي رايانه اي است كه راجع به افراد و اشياء مطلوب و نامطلوب در آن جمع آوري شده است  . هدف " سيس " (سيستم اطلاعاتي شينگن ) افزايش كنترل خارجي مرزها و كنترل قضايي و پليسي از طريق مبادله اطلاعات لازم در ورود به كشورها ،  گرفتن ويزا و مبارزه با جرائم است . هر كدام از كشورهاي عضو قرارداد بخشي مربوط به خود دارد كه سيستم اطلاعاتي ملي شينگن معروف است و يك سيستم اطلاعاتي شينگن مركزي در استراسبورگ فرانسه واقع است . هر كشور عضو معاهده شينگن مي تواند جستجو از طريق سيستم اطلاعاتي ملي شينگن داشته باشد و هيچ كشور ديگري نمي تواند جستجو در سيستم اطلاعاتي شينگن مركزي داشته باشد .

داده هاي ثبت شده در sis   از اين قرار است نام و نام خانوادگي ، خصوصيات دائمي فيزيكي دائمي ، محل و تاريخ تولد ، جنسيت ، مليت و ......... بطور كلي اطلاعات و ويژگي هاي عيني و دائمي و همچنين اطلاعات شخصي  مانند سوء سابقه و جرائم ارتكابي .

ثبت اطلاعات حساس ، اطلاعاتي مانند اصل نژادي ، عقايد سياسي ، اعتقادات مذهبي ، و همچنين اطلاعات مربوط به سلامت فرد يا زندگي جنسي او قانوني نيست .

دسترسي به اينگونه داده ها در سيستم  SIS   )  (  سيستم اطلاعاتي شينگن  ) محدود است  و فقط ماموريني كه در مرز عهده دار مسئوليتي هستند به آن دسترسي دارند . در خصوص پردازش داده هاي شخصي  ، حقوق افراد در قرارداد شينگن لحاظ شده است . براي مثال يك فرد حق دارد كه به اطلاعاتي كه راجع به او در SIS   )  وجود دارد دسترسي داشته باشد . اما اين حق محدود است . فرد حق دارد اطلاعات نا صحيح مربوط به خود را تصحيح نمايد و يا مي تواند اطلاعاتي كه به لحاظ قانوني غلط هستند را حذف كند .

نتيجه گيري و پيشنهادها  :

اتفاقي كه در كشورهاي اتحاديه اروپا افتاد از بين رفتن يا كاهش اعتبار مرزهاي سرزميني و حاكميتي نبود بلكه جريان رو به گسترش مبادله كالا ، سرمايه، نيروي انساني  و گردشگري باعث تغيير قوانين گمركي و مرزي يعني تحول و دگرگوني  در نقش اقتصادي مرزها بود . گرچه به ظاهر كنترل هاي فيزيكي و سخت افزاري به صورت چشمگيري كاهش يافته ولي به صورت نرم افزاري با ايجاد سيستم هاي اطلاعاتي يكپارچه نظارت و كنترل هاي مرزي لازم همچنان پابرجاست . در شرايط فعلي و اوضاع و تحولات جهاني يعني  انقلاب بوجود آمده در  ارتباطات و عصر انفجار اطلاعات و گسترش حيرت انگيز فن آوري اطلاعات و انتقال و اشاعه مسائل فرهنگي ( بدون در نظر گرفتن مرزها ) بوسيله ماهواره و اينترنت و مسائل جهاني شدن و اقتصاد جهاني بنظر ميرسد بايستي با حفظ و رعايت ارزش هاي بنيادين جامعه اسلامي ايران ، شرايط و اوضاع كنوني جهان را در سياست هاي اقتصادي ، فرهنگي لحاظ و سيستم هاي مرزداري و مرزباني نيز دستخوش تحولاتي اساسي گردد. بديهي است در دراز مدت مرزداري مبتني بر موانع فيزيكي و ديوار گوشتي براي كنترل مرز پاسخگو نخواهد بود .

كوتاه سخن اينكه در اين برهه از زمان مهمترين مسئله پيشگيري و جلوگيري از بروز اختلافات ارضي جديد و  تشكيل كميته اي براي  شناسائي و حل اختلاف نظر هاي مرزي موجود فيما بين جمهوري اسلامي ايران و همسايگان بر اساس قرار دادهاي انتظامات مرزي براي جلوگيري از تنش هاي مرزي احتمالي است به موازات اين امر و براي حفظ قداست مرز و قبح قانون شكني و به منظور كاهش آسيب پذيري ها  بايستي در كوتاه مدت با اتخاذ تدابير لازم ضمن كنترل موثر مرز،  تسهيلاتي براي تبادل كالا ايجاد و بطور كلي ترددهاي مرزي كاناليزه ، ساماندهي و نظام مند گردد تا ضمن كاستن از تهاجم و هجمه روز افزون فرهنگي ، از واگرائي قوميت هاي ساكن حاشيه مرز نيز جلوگيري نمائيم. و اما در دراز مدت بايستي براي سياست گذاري و برنامه ريزي با تبيين جايگاه مرزباني  و تشريح تهديدهاي بالقوه و بالفعل ، مسائل و مشكلات مختلف مرزنشينان به متوليان اقتصادي، اجتماعي، سياسي، اطلاعاتي، بهداشتي، فرهنگي، آموزشي و قضائي منعكس و بموقع  پيگيري تا زمينه و شرايط براي  تسهيل در ترددهاي قانونمند مرزي،  تقويت كنترل نرم افزاري مرزها و كاهش آسيب پذيري ها و تهديدها و شايد برچيدن مرزهاي بين كشورهاي اسلامي را شاهد باشيم.

 

تصاوير بالا : بنای يادبود معاهده شينگن در لوکزامبورگ

 

منابع :

سايت هاي مختلف  اينترنت با عنوان جستجوي شينگن

http://politicborders.blogfa.com

http://www.magiran.com

http://www.ebtekarnews.com/

http://irdiplomacy.ir/

 

صفحه اصلي > متون آموزشی > مرزبانی در اروپا 
لینک های مرتبط
 
 
 موضوعات دلخواه
 
 موضوعات دلخواه
 
 موضوعات دلخواه
 
 موضوعات دلخواه
Copyright © 2013 Police.ir - All rights reserved.    كليه حقوق اين سايت متعلق به نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مي باشد

ارتقاء امنیت وب با وف ایرانی